بيوگرافي علي باباچاهي

 

باباچاهي كه در سال هاي قبل از انقلاب ،‌ در مجلات « خوشه» ،‌ « روشنفكر » ،‌ « رودكي » ،‌ « كتاب هفته » و جنگ هاي معتبر ادبي حضوري مستمر داشته ،‌ بعد از انقلاب ،  بيشتر مجلات و نشريه هاي معتبر ادبي او را به نوشتن مقاله و انجام مصاحبه دعوت كرده اند . باباچاهي در كنار مصاحبه هاي متعدد و طرح مقولات جديد، به طرح « شعر پسانيمايي » پرداخت.

 

علي باباچاهي متولد سال 1321 بوشهر ( كنگان ) است. باباچاهي در پاسخ به يكي از پرسش هاي احسان يارشاطر ( دانشنامه ايران ،‌ دانشگاه كلمبيا ) كه زمينه ي خانوادگي شاعر و منتقد معاصر ما را جويا مي شود ،‌ مي نويسد :

« پدر برآمده از صحرا ( تنگستان بوشهر ) ،‌ همسايه تفنگ و مادر نمك پرورده دريا (بوشهر ) بود ... »

باباچاهي دوره دبستان و دبيرستان را در بوشهر مي گذراند . در دوره اول متوسطه ،‌ دل در گروه شعر و ادبيات مي نهد. اين عاشقي زودرس،‌ روز به روز براي او جدي تر مي شود. در مسابقه ادبي كه در همين سال بين دانش آموزان تمامي دبيرستان هاي بوشهر برگزار مي شود،‌ رتبه اول را به دست آورد. همين صحنه در همان سال ،‌ در شيراز و بين دبيرستان هاي سرتاسر شيراز تكرار مي شود و باباچاهي همچنان در نقش نفر اول ظاهر مي شود . جايزه و صد آفرين ! وي كه همچنان ( و حالا دوره دوم دبيرستان ) در بوشهر اقامت دارد ،‌ شعرهايش در مجلات تهران ،‌ با نام مستعار « ع . فرياد » چاپ مي شود اما وقتي يكي از شعرهاي اين شاعر جوان ( نوجوان ؟) در مجله اميد ايران به عنوان « بهترين شعر هفته » به چاپ مي رسد ،‌ باباچاهي از نو به جلد اسم اصلي خود برمي گردد و شعرهايش را به امضاي خودش در مجلات پايتخت به چاپ مي رساند . باباچاهي پس از اتمام دوره دبيرستان در بوشهر ‌، حدود سال 40 ـ 39 به دانشكده ادبيات شيراز راه مي يابد . مسئوليت صفحه شعر مجله دانشجويي دانشكده ادبيات شيراز را براي مدتي كوتاه به عهده مي گيرد . او در اين سال ها به اتفاق چند تن از دانشجويان ،‌ جلساتي ادبي در دانشكده ادبيات شيراز برگزار مي كند . آن هم بيشتر به اين نيت كه استادان ضد شعر نيمايي را با جريانات ادبي روز آشنا سازد .

در 1343 دوره سربازي ( آموزشي ) را در شيراز و بقيه دوره را كه افسر وظيفه است در كرمان سپري مي كند . جالب اينكه مدير مسئول مجله ي « آدينه » كه دوره آموزشي خود را در كرمان مي گذراند ،‌ در گروهاني است كه باباچاهي فرماندهي آن را به عهده دارد . باباچاهي حدود سال 45 وارد آموزش و پرورش مي شود و مدت 18 سال در بوشهر به تدريس ادبيات مشغول است كه بعد از انقلاب به تعبير خودش به دريافت جايزه « بازنشاندگي اجباري » نائل مي شود . ( سال 1362 ) باباچاهي در طول مدت تدريس خود در بوشهر علاوه بر چاپ شعر در مجلات پايتخت ،‌ به نوعي از فعاليت مطبوعاتي ( ژورناليستي ؟ ) غافل نيست .

در كتاب « صد سال مطبوعات بوشهر ،‌ سيد قاسم هاشمي صفحه 300 » مي خوانيم :

« مجله تكاپو به سردبيري علي باباچاهي در پاييز 1346 در بوشهر منتشر شد ...» پس از انتشار شماره سوم در نيمه اول 1347 ،‌ ساواك علي باباچاهي را براي تعطيل نمودن مجله تحت فشار قرار داد و سرانجام به دنبال دخالت مستقيم ساواك ‌، به بهانه عدم مجوز انتشار ،‌ تكاپو متوقف شد ... مجله تكاپو ... مورد استقبال محافل فرهنگي و روشنفكري قرار گرفت . مجلات روشنفكري تهران مانند « خوشه » ، « فردوسي » نيز مطالبي از آن نقل كرده اند . مجله « خوشه » ... سخنراني احمد شاملو را ... به نقل از مجله تكاپو به چاپ رسانيد. « خوشه » ، سردبير و دست اندركاران مجله تكاپو را با عنوان « كوشندگان شعر امروز ايران » معرفي كرد . در همين سال ها ـ 1348 ـ باباچاهي به قول خودش با « دختري از ايل بختياري » كه مشغول تدريس در مدارس بوشهر است ازدواج مي كند . او اكنون صاحب يك پسر و يك دختر است كه هر دوي آنها تحصيلات دانشگاهي خود را گذرانيده اند .

در همين سال ها ،‌ خسرو گلسرخي نقدي بر دومين كتاب شعر باباچاهي ( جهان و روشنايي هاي غمناك ) مي نويسد . اين نقد در « تاريخ تحليلي شعر نو » شمس لنگرودي چاپ شده است . منوچهر آتشي بعد از مطرح شدن باباچاهي ‌، در مجلات و محافل هنري،‌ در سال حدود سي سال پيش 1356 درباره شعر او،‌ در يكي از شماره هاي مجله ي تماشا مي نويسد: « علي باباچاهي امروز به گمان من ( سوگند به شعر ) از سه تا چهار تن شاعر راستين ايران است ... بيشترين تازگي هاي جهاني و باروري سرزميني و بومي در شعرهايش متوج و زمزمه گر حركت دارد . اطلاق كمال بر آنها ،‌ هيچ ترديدي را به ذهن مهاجم نمي كند . »

 

1362 / باباچاهي ،‌ تهران ،‌ آوارگي شغلي و شيدايي ،‌ ابن مشغله :

ويرايش كتاب هاي مختلف ،‌ تنظيم نمايشنامه هاي راديويي بيشتر بر اساس داستان هاي كوتاه چخوف ،‌ همكاري با نشر « پاپيروس » ،‌ همكاري با نشر « پيشبرد » ،‌ تحقيق در متون كهن فارسي ( گزينش عناصر نمايشي ) در يك مؤسسه دولتي ،‌ همكاري با مركز نشر دانشگاهي ( تعريف نگاري) لغات متون كهن فارسي كه از سال 68 تا 1384 ادامه داشت . مسئوليت صفحات شعر « آدينه » ( يك دهه ) و چندي پيش مسئوليت شعر و نقد شعر مجله « نافه» را پذيرفت .

در اين سال ها باباچاهي ده ها جلسه سخنراني در محافل خصوصي و دانشگاهي را به خود اختصاص داده است . باباچاهي كه در سال هاي قبل از انقلاب ،‌ در مجلات « خوشه» ،‌ « روشنفكر » ،‌ « رودكي » ،‌ « كتاب هفته » و جنگ هاي معتبر ادبي حضوري مستمر داشته ،‌ بعد از انقلاب ،  بيشتر مجلات و نشريه هاي معتبر ادبي او را به نوشتن مقاله و انجام مصاحبه دعوت كرده اند . باباچاهي در كنار مصاحبه هاي متعدد و طرح مقولات جديد، به طرح « شعر پسانيمايي پرداخت » و بعداً به طور عميق تري « شعر در وضعيت ديگر » را مطرح ساخت كه بحث هاي زيادي را دامن زد . از باباچاهي تاكنون حدود سي كتاب شعر و نقد و تحقيق ،‌ به چاپ رسيده است و همچنين يك مجموعه شعر و يك كتاب نقد شعر در دست انتشار دارد .

 

از علي باباچاهي منتشر شده :

 

شعر

1ـ در بي تكيه گاهي ( مجموعه شعر ) 1346 ،‌ پخش از زمان

2ـ جهان و روشنايي هاي غمناك ( مجموعه شعر ) 1349 ، پخش از زمان

3ـ از نسل آفتاب ( مجموعه شعر ) 1353 ،‌ مهرداد ،‌ رز

4ـ صداي شن ( گزديده ي شعر ) 1356 ،‌ ابن سينا ،‌ تبريز

5ـ از خاكمان آفتاب برمي آيدا ( مجموعه شعر ) 1360 ،‌ بهنام ،‌ تبريز

6ـ آواي دريا مردان ( مجموعه شعر ) 1368 ،  عصر جديد

7ـ گزينه ي اشعار ( چاپ اول ) 1369 ،‌ ويس

8ـ گزينه ي اشعار ( چاپ دوم ) 1372 ،‌ درسا

9ـ منزل هاي دريا بي نشان است ( با تاخير ) 1376 ،‌ تكاپو

10ـ نم نم بارانم ،‌ 1375،‌ دارينوش

11ـ عقل عذابم مي دهد ،‌ 1379 ،‌ همراه

12ـ قيافه ام كه خيلي مشكوك است ،‌ 1381 نويد شيراز ،‌ نشر راشين

13ـ رفته بودم به صيد نهنگ ،‌ انتشارات پاندا 1383 ،‌ مشهد

14ـ گزينه اشعار ،‌ نشر مرواريد ،‌ 1383

15ـ پيكاسو در آب هاي خليج فارس ،‌ نشر ثالث ( در انتظار مجوز )

نقد و بررسي :

1ـ گزاره هاي منفرد ( بررسي انتقادي شعر امروز ايران ) جلد يك ،‌ 1376 ،‌ نارنج

2ـ گزاره هاي منفرد ( مسائل شعر و بررسي شعر جديد و جوان امروز ) جلد دو (دو كتاب ) ،  1380 ،‌سپنتا

3ـ سه دهه شاعران حرفه اي 1381 ،‌ ويستار

4ـ بيرون پريدن از صف ( گفتگو ،‌ نقد و نظر ، مقاله ) ،‌ مفرغ نگار ،‌ 1385

5ـ عاشقانه ترين ها ( گزينش و بررسي شعرهاي 1380 ـ 1300) نشر ثالث 1384

6ـ شعر امروز ،‌ زن امروز ،‌ نشر ويستار 1386

 

تحقيق

1ـ شروه سرايي در جنوب ايران 1369 ،‌ اقبال لاهوري

2ـ گزينه ي اشعار منوچهر شيباني ،‌ 1373 ،‌ مرواريد

3ـ اين بانگ دلاويز ( شعر و زندگي فريدون توللي ) ، 1380،‌ ثالث

4ـ گزينه ي اشعار منوچهر نيستاني ،‌ مرواريد 1384

5ـ زيباتري از جنون ( زندگي و شعر اسماعيل شاهرودي ) نشر ثالث 1386 ( در انتظار مجوز )

شعر كودك

1ـ چه كسي در قفس را باز كرد ؟ 1356 ،‌ ابن سينا ،‌ تبريز

2ـ سوغات بهار ،‌ 1356 ،‌ ابن سينا ،‌ تبريز

گفتگو ( گفتگوي سادات مدني با علي باباچاهي :

تاريخ شفاهي ادبيات ،‌ معاصر ايران (5) علي باباچاهي ،‌ نشر روزنگار ،‌ 1384